मातीचे परीक्षण केल्याने शेतीत काय फायदे होतात जाणून घ्या ? | Mati Parikshanache Fayde 2023| Soil Testing Benifits

Mati Parikshanache Fayde | Soil Testing Benifits | mati parikshan | mati parikshanache labh | Upay  शेतकरी बांधवांनो आपण शेती तर करतो परंतु तिची निगा राखणे तेवढेच आवश्यक आहे ,यासाठी मुख्य म्हणजे आपल्या मातीचे परीक्षण तर माती परीक्षणाचे फायदे आणि मातीचे परीक्षण (Mati Parikshan) कश्या प्रकारे होते ते या लेखात पाहूया.

माती परीक्षणाचे महत्व (Mati Parikshan) :-

माती हि या चार घटकांपासून बनलेली आहे . खनिज (45%) सेंद्रीय पदार्थ (5%) पाणी (25%) हवा (25%) आपण ज्या जमिनीतून शेती करतो त्या जमिनीच्या प्रकाराबद्दल , त्या जमिनीत किती आणि कोणती अन्नद्रवे आहेत हे माहिती असणे गरजेचे असते. त्यासाठी वर्षातून एकदा तरी माती परीक्षण केले पाहिजे. जमिनीमध्ये असलेल्या गुणधर्मावरून कोणते पीक घ्यावे, कशाचे उत्पादन चांगले येईल हे ठरवणे सोपे जाते. सर्वसाधारणपणे पिकास कर्ब, हायड्रोेजन, प्रमाणवायु, नत्र, स्फुरद व पालाश या मुख्य अन्नद्रव्यांची, कॅल्शियम, मॅग्नेशियम, गंधक या दुय्यम अन्नद्रव्यांची तर लोह, मंगल, जस्त, तांबे, बोरॉन, मॉलिब्डेनम या सुक्ष्म अन्नद्रव्यांची आवश्यकता असते.

प्रधानमंत्री मुद्रा योजना माहिती मराठी 

माती परीक्षण म्हणजे नेमकं काय ? (What is Soil Testing )

  • माती ही पृथ्वीच्या कवचाचा पातळ थर आहे जी वनस्पतींच्या वाढीसाठी नैसर्गिक माध्यम म्हणून काम करते.
  • माती हे खडकाचे कण आणि बुरशी यांचे मिश्रण आहे.
  • माती ही निर्जीव वस्तू मानली जात असली तरी ती लहान कृमी आणि कीटका पासून सरपटणाऱ्या प्राण्यांपर्यंत विविध सजीवांसाठी काम करते
  • शेतजमिनीतील अंगभूत रसायने आणि जैविकांचे विश्लेषण म्हणजे माती परीक्षण होय.
  • माती परीक्षण केल्यास पिकांना किती प्रमाणात खतांची मात्रा द्यावी हे कळते.
  • जमिनीतील विद्राव्य क्षार आणि जमिनीचा ph निर्देशांक कळतो.
  • पिकांच्या वाढीसाठी 18 अन्नद्रव्यांची आवश्यकता असते.
  • सर्व अन्नद्रव्यांचे प्रमाण जाणून घेण्यासाठी माती परीक्षण आवश्यक असते.
Mati Parikshan
Mati Parikshan

 

माती परीक्षणाचे फायदे कोणकोणते आहेत (Benifits ):- 

ज्या जमिनीमध्ये आपण पीक घेणार आहोत त्या मातीमध्ये अन्नद्रव्य किती प्रमाणात आणि कोणत्या द्रव्यांची किंवा पोषक तत्वांची मात्रा किती आहे हे कळते.त्यानुसर कोणत्या खतांची उपाययोजना करावीत हे माती परीक्षण केल्याने आपल्याला कळते.

  1. शेती आणि पीक उत्पादन:- माती परीक्षण ही शेतीमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते कारण ते शेतकऱ्यांना त्यांच्या मातीची पोषक रचना आणि pH पातळी समजण्यास मदत करते. ही माहिती त्यांना खतांचा वापर, सिंचन आणि पीक उत्पादन अनुकूल करण्यासाठी माती सुधारणांबद्दल माहिती देते. मातीची चाचणी करून, शेतकरी नायट्रोजन, फॉस्फरस आणि पोटॅशियम यांसारख्या पोषक घटकांची कमतरता किंवा अतिरेक ओळखू शकतात आणि त्यानुसार उपाययोजना करू शकतात.
  2. पर्यावरण संवर्धन:- पर्यावरण संवर्धनाच्या प्रयत्नांसाठी माती परीक्षण आवश्यक आहे. हे जड धातू, कीटकनाशके किंवा प्रदूषक यांसारख्या मातीतील दूषित घटक ओळखण्यात मदत करते, ज्यांचे पर्यावरण आणि मानवी आरोग्यावर हानिकारक परिणाम होऊ शकतात. माती परीक्षणामुळे मातीची धूप क्षमता निश्चित करण्यात मदत होते, जी धूप नियंत्रण धोरण विकसित करण्यासाठी आणि मातीची सुपीकता टिकवून ठेवण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहे.
  3. जमीन व्यवस्थापन आणि स्थळ विकास:-जमीन व्यवस्थापन आणि स्थळ विकास प्रकल्पांसाठी माती परीक्षण महत्त्वाचे आहे. हे मातीची स्थिरता, धारण क्षमता आणि कॉम्पॅक्शनचे मूल्यांकन करण्यात मदत करते, जे बांधकाम प्रकल्पांसाठी पाया, रस्ते किंवा पूल बांधण्यासाठी महत्त्वपूर्ण बाबी आहेत.
  4. पोषक व्यवस्थापन आणि खते ऑप्टिमायझेशन:- माती परीक्षणामुळे खतांचा अतिवापर कमी करून पोषक घटकांचे अचूक व्यवस्थापन करता येते. जमिनीतील पोषक घटकांचे निर्धारण करून, शेतकरी आणि बागायतदार खते अधिक कार्यक्षमतेने लागू करू शकतात, खर्च कमी करू शकतात आणि जलस्रोतांमध्ये पोषक घटक वाहून जाण्याचा धोका कमी करू शकतात, ज्यामुळे जलप्रदूषण होऊ शकते.
  5. मातीचे आरोग्य मूल्यमापन:- माती परीक्षणामुळे मातीचे आरोग्य आणि सुपीकतेची माहिती मिळते. हे सेंद्रिय पदार्थांचे प्रमाण, सूक्ष्मजीव क्रियाकलाप आणि मातीची रचना यांचे मूल्यांकन करण्यास मदत करते. मातीचे आरोग्य समजून घेणे, मातीची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी, तिची उत्पादकता जतन करण्यासाठी आणि शाश्वत कृषी पद्धतींना प्रोत्साहन देण्यासाठी दीर्घकालीन निर्णय घेण्यास मदत करते.
  6. उपचार आणि पुनर्संचय:- दूषित किंवा खराब झालेल्या स्थळांच्या सुधारणेसाठी आणि पुनर्वसनासाठी माती परीक्षण महत्त्वपूर्ण आहे. मातीच्या रचनेचे विश्लेषण करून, तज्ञ दूषित घटक काढून टाकण्यासाठी किंवा फायटोरेमेडिएशन किंवा माती दुरुस्तीसारख्या तंत्राद्वारे मातीचे आरोग्य पुनर्संचयित करण्यासाठी योग्य घटकाचा वापर करू शकतात . एकूणच, माती परीक्षणामुळे पर्यावरणाचे रक्षण करण्यात, योग्य जमीन व्यवस्थापन पद्धती सुनिश्चित करण्यात आणि शाश्वत विकासाला चालना देण्यात मदत होते. मातीची वैशिष्ट्ये आणि गुणधर्म समजून घेऊन, उत्पादकता वाढविण्यासाठी आणि संभाव्य धोके कमी करण्यासाठी माहितीपूर्ण निर्णय घेऊ शकतात.

माती परीक्षण करणे अत्यंत गरजेचे आहे. जेणेकरून तुम्हाला पिके घेण्यास मदत होईल आणि नफा जास्त होईल. तुम्ही जर अजून ही माती परीक्षण केले नसेल तर लवकरच करून घ्या. अशा आहे कि आपल्याला संपूर्ण माहिती समजली असेल आणि हा लेख तुम्हाला आवडला असेल तर इतरांना पाठवा शेअर करा . व काही प्रश्न असतील तर कंमेंट करा धन्यवाद …..

सुकन्या समृद्धी योजना संपूर्ण माहिती 

 

Leave a Comment

Redmi 13C 5G Price: फक्त 9999 रुपयांमध्ये 5G स्मार्टफोन Tripti Dimri: अॅनिमल चित्रपटातील कोण आहे ही झोया भाभी ? Buddhist flag: बौद्ध ध्वजाच्या रंगांचे महत्त्व कोणते ? Maharashtra tourism: महाराष्ट्रातील हे आहेत पाच फेमस पर्यटन स्थळे ? द केरला स्टोरी स्टार अदा शर्माचा हा नवा लुक होत आहे वायरल ! Pro kabaddi league सीजन दहाच्या ह्या आहेत बारा टीम ? बाहुबली प्रभास ची सालार मूवीमध्ये हे आहेत कलाकार .. virat kohli net worth: विराट कोहलीची एकूण संपत्ती पाहून व्हाल चक्क ! AUS vs AFG: इंटरनेटवर वायरल तुफानी फलंदाज ग्लेन मॅक्सवेल! मिळाल्या भरभरून शुभेच्या Mohammed shami new record : विश्वचषकात मोहम्मद शमीने बनवला नवा रेकॉर्ड
लवकरच टमाटरचे भाव कमी होणार आहे ! पहा भाववाढीच कारण ? चंद्रयान ३ चे आकाशातील आकर्षक दृश्य Chandrayan 3 live update Photos हे आहे वाघाची नवीन प्रजाती ! bengal tiger in india Tiger Jinda hai डोळे आल्यास ही लक्षणे दिसतात ! Eye Flu Viral Symptoms डोळ्याची साथ डोळे आल्यावर करा हे उपाय ! eye flu conjunctivitis treatment
Redmi 13C 5G Price: फक्त 9999 रुपयांमध्ये 5G स्मार्टफोन Tripti Dimri: अॅनिमल चित्रपटातील कोण आहे ही झोया भाभी ? Buddhist flag: बौद्ध ध्वजाच्या रंगांचे महत्त्व कोणते ? Maharashtra tourism: महाराष्ट्रातील हे आहेत पाच फेमस पर्यटन स्थळे ?